Iets doen is beter dan niets doen
Twee mannen die geïnspireerd zijn door de Duitse theoloog en verzetsman Dietrich Bonhoeffer stonden maandagavond 17 februari voor een bomvolle zaal in Nunspeet tegenover elkaar: politicus Gert-Jan Segers en theoloog Edward van ’t Slot. Toch was er over en weer vooral herkenning. De avond werd georganiseerd door de ChristenUnie Nunspeet in samenwerking met uitgeverij BoekencentrumKok en de Protestantse Theologische Universiteit. Een impressie. (Foto: RD)
Beiden zijn geraakt door het appèl van Bonhoeffer om als christen je verantwoordelijkheid te nemen. Hij wilde niets weten van ‘Stil maar, wacht maar, alles wordt nieuw.’ Het is de roeping van een christen om politiek in beweging te komen en het kwaad niet te accepteren, met het risico dat je zondigt. ‘Er zijn geen makkelijke beslissingen. Het risico dat je verkeerde besluiten neemt is groot. Maar iets doen is beter dan niets doen.’
Van ’t Slot heeft veel waardering voor de ChristenUnie, maar twijfelt of christelijke partijvorming wel een goed idee is. ‘Ik ben bang dat je als christen heel snel ‘opgehangen’ wordt aan het frame: ‘Ja, dat zeg jij omdat je christen bent.’ Ongewild werk je vanuit je eigen bastion. Hoe breek je daar doorheen? Krijg je dan nog wel de kans om op basis van argumenten invloed uit te oefenen?’
‘Kijk naar het debat over voltooid leven,’ reageerde Segers. We brachten niet alleen in waar we tegen waren, maar juist ook waar we vóór waren. Het is belangrijk om te zien naar elkaar en het leven van ouderen weer zin te geven. Ik heb toen contact opgenomen met Jan Slagter van Omroep MAX en we verstonden elkaar op basis van argumenten. Andere partijen sloten zich aan en de ChristenUnie heeft het debat doen kantelen. Pia Dijkstra kon toen vanwege de brede kring van bondgenoten niet meer zeggen: ‘Dat zeg je omdat je christen bent.’
Maar Van ’t Slot, die z’n roots in Nunspeet heeft liggen, blijft dromen van een kerk die christenen zó toerust dat zij onbevangen de politieke samenwerking met niet-christenen aangaan: ‘Ik zie nog steeds veel in de doorbraakbeweging, zoals die na de Tweede Wereldoorlog gestalte kreeg in de PvdA. Predikanten, zoals dominee Buskes, sloten zich aan bij de sociaaldemocraten om de verzuilde patronen te doorbreken.’ Hij gaf ruiterlijk toe dat hun opzet mislukte. ‘Het christelijk getuigenis in de PvdA is helaas verdampt, maar dat maakt het idee nog niet slecht.’
Een van de vraagstellers vanuit de zaal opperde dat je als christen in een niet-politieke partij vaak éérst een compromis binnenskamers moet sluiten, voordat je het publieke debat aan kan gaan. Segers onderstreepte dat met een illustratie uit het Verenigd Koninkrijk: ‘Tony Blair was als christen actief binnen Labour, maar zijn spindoctor zei heel pertinent tegen hem: ‘We don’t do God!’ Dat je christen bent is oké, maar kom niet aan met God. Dat is een onbegaanbare weg.’
Segers reageerde fel op de opmerking van Van ’t Slot dat christenen in de Nederlandse context opereren vanuit hun veilige bastion van de eigen partij en niet midden in de wereld staan. ‘Ik sta in Den Haag midden in de wereld en ik werk elke dag samen met ongelovige collega’s. Maar soms moet ik ook de confrontatie aangaan en voel ik de snijdende poolwind van het seculiere denken.’ Dat beaamde Van ’t Slot: ‘Meer dan ik binnen de veilige muren van de kerk.’
‘Maar hoe voorkomen we dat christenen vooral bekend staan als standpuntenmensen, dat het christelijk getuigenis als vanzelfsprekend gelinkt wordt aan een tegenstem?’ Segers reageerde met een voorbeeld. ‘Een poosje geleden ontstond er tijdens een radioprogramma live een bijzonder gesprek met Dries Roelvink. Hij zei: ‘De heer Segers heeft iets wat ik niet heb.’ En hij bekende dat hij bang is voor de dood. Ik heb hem uitgenodigd om daar eens over door te praten. Binnenkort treffen we elkaar. Ik heb ‘Eindelijk thuis’ van Henri Nouwen voor Dries gekocht.’
Gaandeweg het tweegesprek leek het erop dat Van ’t Slot en Segers nader tot elkaar kwamen, maar Van ’t Slot hield zijn droom overeind en Segers benadrukte dat hij intens dankbaar is voor het startmoment van zijn fractie, elke dinsdagmorgen in de Tweede Kamer: ‘Dan lezen we de Bijbel en dan bidden we samen. Dat helpt mij om mijn politieke verantwoordelijkheid op te pakken. Mijn diepste overtuigingen kan ik niet losmaken van mijn diepste bron: Jezus Christus. Dat leer ik van Bonhoeffer. Wij lopen elke dag het risico dat we fouten maken, maar iets doen is beter dan niets doen.’
