De aanleiding hiervoor is het op 1 mei jl. verschenen rapport van onderzoeksbureau Iroko, genaamd ‘Afbouw met beleid’. In dit rapport is geconcludeerd dat de mogelijkheid om de Inclusief Groep te verzelfstandigen of te vervreemden nader onderzocht dient te worden.

Nadien is in een aantal gemeenteraden een motie aangenomen, waarin wordt opgeroepen om geen onomkeerbare stappen te nemen rondom de Inclusief Groep en Proson voordat de raad de kaders heeft gesteld inzake de Participatiewet en om de Inclusief Groep en Proson in de integrale afweging te betrekken als een mogelijke partner.

Recentelijk is de vervolgopdracht bekend geworden. Naar onze mening is deze vervolgopdracht te beperkt en dient (ook) onderzocht te worden of de Inclusief Groep en Proson als zodanig een rol kunnen spelen bij de uitvoering van de Participatiewet. Het gaat ons er met name om dat de mensen die bij de WSW-bedrijven werken niet in de kou komen te staan. Ook dient de kennis en de expertise van de Inclusief Groep en Proson behouden te blijven.

Voornoemde fracties van de ChristenUnie hebben de colleges verzocht om een reactie op onze constateringen en om deze constateringen, als ook onze zorgen hieromtrent onder de aandacht te brengen van het onderzoeksbureau dat de vervolgopdracht zal uitvoeren.

De tekst van de brief kunt u hieronder lezen.

Aan de colleges van de RNV-gemeenten

Schriftelijke vragen

Onderwerp: Inclusief Groep en Proson

Datum: 8 november 2014

Geachte colleges,

Op 1 mei 2014 heeft Iroko het rapport ‘Afbouw met beleid’ opgeleverd. In dit uitvoerige rapport is een aantal scenario’s onderzocht inzake de toekomstige uitvoering van de Wsw en de rol van de Inclusief Groep daarbij. Ook is in het rapport beperkt aandacht besteed aan de positie van Proson. De inhoud van dit rapport veronderstellen wij als bekend, zodat daarover thans niet verder uitgeweid hoeft te worden. Wel brengen wij graag nog onder uw aandacht dat in dit rapport onder meer is gesteld dat de Inclusief Groep, die nu de Wsw uitvoert voor de RNV-gemeenten, financieel gezond is, hetgeen van veel andere uitvoerders van de Wsw niet gezegd kan worden.

De conclusie van dit rapport is dat scenario 4 nader uitgewerkt moet worden. Scenario 4 kent als einddoel verzelfstandiging of vervreemding van een aantal bedrijfsonderdelen . In paragraaf 11.3 van het rapport is vermeld dat het nieuwe perspectief zou moeten liggen “in de richting waarin de financieel gezonde werkbedrijven van IG zich ontwikkelen naar reguliere sociale ondernemingen met een gegarandeerde werkplek voor de (afnemende) groep Wsw-ers”, waarbij het gaat om de onderdelen: Groen, Schoon, Post en Schilders.

Naar aanleiding van dit rapport is er in het gemeentehuis in Harderwijk een voorlichtingsbijeenkomst gehouden, waarbij vanuit de diverse gemeenteraden kritische opmerkingen zijn gemaakt ten aanzien van dit rapport. Deze opmerkingen hadden onder meer betrekking op de (toekomstige) positie van de Inclusief Groep en de (toekomstige) positie van Proson.

Vervolgens is in diverse gemeenteraden een motie aangenomen, waarbij de colleges zijn opgeroepen om geen onomkeerbare stappen te nemen rondom de Inclusief Groep en Proson en om beide SW-bedrijven in de integrale afweging te benaderen als een mogelijke partner inzake de uitvoering van de Participatiewet. Ook is verzocht om de toekomst van de Inclusief Groep en de expertise van Proson te betrekken bij de bespreking van het beleidsplan Participatiewet.

Op 16 september 2014 is de vervolgopdracht geformuleerd. De kern van deze opdracht is om de haalbaarheid van scenario 4 te onderzoeken en om daaromtrent een business case op te stellen.   Ook deze vervolgopdracht is u bekend, evenals het feit dat Proson buiten het onderzoek wordt gehouden.

De fracties van de ChristenUnie kunnen zich op basis van de formulering van deze vervolgopdracht niet aan de indruk onttrekken dat de aanzet van dit onderzoek niet conform voornoemde moties is. Uit de gebruikte bewoordingen en ook uit de teksten in, en de volgorde van de vakjes op pagina 5 lijkt het er thans op dat al is besloten om een aantal bedrijfsonderdelen te vervreemden of te privatiseren (de vervolgopdracht ziet er enkel op hoe dat het beste kan geschieden) en dat daarná zal worden bekeken of, en zo ja in welke mate er nog een rol voor de Inclusief Groep en Proson weggelegd kan zijn. Dat is nadrukkelijk niet de bedoeling van de motie! De motie is erop gericht om te onderzoeken of de Inclusief Groep en Proson als zodanig een rol kunnen spelen bij de uitvoering van de Participatiewet. Mede gelet op de aanwezige expertise en het feit dat het goed functionerende organisaties zijn, zijn de fracties van de ChristenUnie van mening dat ook die vraag nadrukkelijk in ogenschouw moet worden genomen - met als mogelijke conclusie dat er geen onderdelen worden vervreemd / geprivatiseerd. Wij merken hierbij nog wel op dat het behoud van het kennisniveau hierbij voor ons van essentieel belang is en zwaarder moet wegen dan het behoud van het systeem waarin die kennis thans is vervat.

Voor de goede orde en om misverstanden te voorkomen: het gaat ons primair om de mensen die ‘in de Wsw zitten’. De onderliggende (basis-)vraag is dan: waarom zou je goed draaiende organisaties, die zichzelf hebben bewezen, niet de in de gelegenheid stellen om dit voort te zetten?

De fracties van de ChristenUnie merken hierbij op dat een gezamenlijk optrekken van de deelnemende gemeenten gewenst is. Wanneer namelijk een of meer gemeenten besluiten om dit deel van de Participatiewet zelf (of in een ander verband) uit te voeren, wordt de Inclusief Groep ‘uitgehold’ en is zij alsnog verloren. Wij vinden het dan ook zorgelijk dat tijdens de bespreking van de vervolgopdracht in de raadscommissie van o.a. Nunspeet en Ermelo juist is gebleken dat de colleges van de zeven bij de Inclusief Groep betrokken gemeenten (inclusief Nijkerk) niet op één lijn zitten. Hierdoor lijkt de vervolgopdracht min of meer een compromis, waardoor deze in essentie niet meer voldoet aan de intentie van de aangenomen moties. Wij roepen daarom de betrokken colleges op om te komen tot een eendrachtige uitvoering van de moties, waarbij wij overigens een coöperatieve houding van zowel de betrokken colleges als van de Inclusief Groep en Proson verwachten, en om daarbij ook de signalen te betrekken die tijdens de informatiebijeenkomst in Harderwijk door de raden zijn afgegeven. Deze oproep tot eendracht willen wij extra kracht geven door als ChristenUnie fracties vanuit de verschillende RNV-gemeenten  gezamenlijk deze brief te schrijven.

De fracties van de ChristenUnie merken verder op dat zij het ernstig zouden betreuren wanneer de kennis en expertise van de Inclusief Groep en Proson verloren zouden gaan en tegen veel kosten en moeite elders weer zou moeten worden opgedaan.

Ten slotte merkt de fractie van de ChristenUnie op dat een eventuele minder goede samenwerking tussen de Sociale Dienst Veluwerand en de Inclusief Groep - dergelijke geluiden zijn ons helaas ter ore gekomen (en als het anders is, horen wij dat graag) - nooit de reden kunnen zijn voor een of meer colleges om de Inclusief Groep buiten spel te zetten!

Inmiddels zijn ook de kosten van het vervolgrapport bekend geworden, althans hiervoor is door de diverse colleges geld opzij gezet. Wij roepen het college op om hier nadrukkelijk naar te kijken en de vinger aan de pols te houden. Er ligt al een uitgebreid rapport (!) en het komt ons voor dat een aanvullend rapport voor een aanzienlijk lager bedrag dan (om en nabij) de € 100.000,00 kan worden opgesteld …

Wij zien uw reactie(s) op het vorenstaande graag tegemoet. Tevens verzoeken wij u deze brief door te geleiden naar de onderzoekers van Iroko (dan wel een ander onderzoeksbureau dat de vervolgopdracht zal uitvoeren).

Voor de volledigheid zullen wij een afschrift van deze brief aan het college en aan de raad van de gemeente Nijkerk sturen. Gezien de deelname van de gemeente Zeewolde in de Sociale Dienst Veluwerand zullen wij ook het college en de raad van de gemeente Zeewolde een afschrift van deze brief sturen.

Hoogachtend,

Mede namens de fractievoorzitters van de ChristenUnie te Oldebroek, Elburg, Nunspeet, Ermelo en Putten,

Marcel Companjen,
fractievoorzitter ChristenUnie Harderwijk